A
Admin
Yönetici
Yönetici
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı ve Fonksiyonel Tıp Uygulayıcısı Uzm. Dr. Müge Yetener, son yıllarda dünyada ve Türkiye’de kronik hastalıkların artmasıyla birlikte osteoporoz (kemik erimesi) sıklığında ve şiddetinde belirgin artış görüldüğünü açıkladı. Verilere göre, 75 yaşındaki bir kadında kemik yoğunluğu yüzde 50’ye, aynı yaştaki bir erkekte ise yüzde 25’e kadar azalıyor. Yetener, "Osteoporoz, yaşam kalitesini olumsuz etkileyen ancak önlenebilir bir hastalıktır. Doğru beslenin, egzersiz yapın, stresinizi yönetin" dedi.
Yetener, osteoporozun kemiklerin zayıflaması ve kırılma riskinin artmasıyla karakterize bir hastalık olduğunu ifade ederek, doruk kemik kütlesinin hamilelikten itibaren bebeklik, çocukluk ve özellikle ergenlikte kazanıldığını belirtti. Kemiklerin yaşam boyunca yapım ve yıkım süreci geçirdiğini, yaş ilerledikçe yıkımın yapımın önüne geçtiğini söyledi.
Kadınlarda menopoz sonrası östrojen azalmasının, erkeklerde ise testosteron düşüşünün osteoporozun en önemli nedenleri arasında olduğunu aktaran Yetener, "Erkeklerin, menopozdaki bir kadından daha fazla östrojene sahip olmaları da kadınlarda neden erkeklerden daha fazla osteoporoz ve kemik kırığı bulunduğunu açıklar. Diğer nedenlere gelince; besin kaynaklarının besleyiciliklerini yitirmelerini, çevre kirliliğini, toksin miktarındaki, stres düzeyindeki artışı, kronik hastalıklar nedeniyle kullanılan ilaçların genel sağlığa ve kemik sağlığına olan etkilerini göz ardı edemeyiz. Ancak kemik erimesi karşısında da çaresiz değiliz" diye konuştu.
Yetener, ince, ufak yapılı ve sarışın kişilerin diğerlerine göre osteoporoz açısından daha fazla risk altında olduğunu belirterek şu faktörlere dikkat çekti:
"Hareketsiz yaşam, sigara ve alkol tüketimi, aşırı egzersiz, uzun süreli yatak istirahati gibi bir yaşam tarzı risk faktörüdür. Kalp ve damar, diyabet, hipertiroidi, romatizmal hastalıklar gibi vb. kronik hastalıklar ve kullanılan ilaçlar, menopoz, testosteron/östrojen dengesizlikleri osteoporoza yol açar."
Osteoporoz riskine karşı beslenme, stres ve egzersizin önemine ayrı bir vurgu yapan Yetener, "'Ne yiyorsan o’sun' ilkesi kemikler için de geçerlidir" dedi. Önerilerini ise şöyle sıraladı:
"Rafine karbonhidrat, şeker, paketli gıdalardan uzak durulmalı. Sebze, meyve, sağlıklı yağlar ve protein tüketilmeli. Kalsiyum/magnezyum ve sodyum/potasyum dengesi korunmalı. D vitamini ve K2 vitamini desteklenmeli. Kronik stres ve kortizol artışı, kemik yıkımını artırıyor, yapımını azaltıyor. O nedenle stres yönetimi kemik sağlığı için hayati önemdedir."
Yetener, fiziksel aktivite ile kemik ve kas sağlığı arasındaki güçlü bağa dikkat çekerek, egzersizin osteoporozun hem önlenmesinde hem de tedavisinde önemli olduğunu söyledi. Düzenli egzersiz yapanlarda osteoporozun daha az görüldüğünü kaydeden Yetener, şu bilgileri verdi:
"Dirence karşı yapılan egzersizler kemik yapımını uyarmak ve kas gücü açısından önemlidir. Egzersiz biçimi olarak hızlı hareketler (zıplamak), yavaş hareketlerden (yürümek gibi) daha uyarıcıdır. Öte yandan ağırlıkla ya da dirence karşı çalışmak, yüzmek ve bisiklete binmeye göre kemik yoğunluğunu daha fazla arttırır. Egzersizde amaç, sadece kemik yapımını uyarmak değil, aynı zamanda kas gücünü ve dengeyi geliştiren, duyu algısını güçlendiren egzersizlerle düşmelerin önlenmesi olmalıdır. Birçok çalışmada, yoga ve tai chi osteoporotik hastalarda klasik fizik egzersize alternatif olarak önerilmiş ve etkili olduğu bulunmuştur."
Yetener, kemik sağlığını korumak için yapılması gerekenleri şu şekilde sıraladı:
"Bağırsak sağlığını koruyun
Paketli gıdalardan uzak durun, sağlıklı yağ ve renkli sebzeler tüketin.
Mikrobesin alımlarına ve aralarındaki dengeye özen gösterin
Alkali beslenin,
Düzenli egzersiz yapın,
Doktorunuz gerekli görürse biyoeşdeğer hormon tedavisiyle kemiklerinizi koruyun."
KEMİK SAĞLIĞININ TEMELİ ERKEN YAŞTA ATILIYOR
Yetener, osteoporozun kemiklerin zayıflaması ve kırılma riskinin artmasıyla karakterize bir hastalık olduğunu ifade ederek, doruk kemik kütlesinin hamilelikten itibaren bebeklik, çocukluk ve özellikle ergenlikte kazanıldığını belirtti. Kemiklerin yaşam boyunca yapım ve yıkım süreci geçirdiğini, yaş ilerledikçe yıkımın yapımın önüne geçtiğini söyledi.
HORMON DÜZEYLERİ VE CİNSİYET FARKI
Kadınlarda menopoz sonrası östrojen azalmasının, erkeklerde ise testosteron düşüşünün osteoporozun en önemli nedenleri arasında olduğunu aktaran Yetener, "Erkeklerin, menopozdaki bir kadından daha fazla östrojene sahip olmaları da kadınlarda neden erkeklerden daha fazla osteoporoz ve kemik kırığı bulunduğunu açıklar. Diğer nedenlere gelince; besin kaynaklarının besleyiciliklerini yitirmelerini, çevre kirliliğini, toksin miktarındaki, stres düzeyindeki artışı, kronik hastalıklar nedeniyle kullanılan ilaçların genel sağlığa ve kemik sağlığına olan etkilerini göz ardı edemeyiz. Ancak kemik erimesi karşısında da çaresiz değiliz" diye konuştu.
RİSK FAKTÖRLERİ
Yetener, ince, ufak yapılı ve sarışın kişilerin diğerlerine göre osteoporoz açısından daha fazla risk altında olduğunu belirterek şu faktörlere dikkat çekti:
"Hareketsiz yaşam, sigara ve alkol tüketimi, aşırı egzersiz, uzun süreli yatak istirahati gibi bir yaşam tarzı risk faktörüdür. Kalp ve damar, diyabet, hipertiroidi, romatizmal hastalıklar gibi vb. kronik hastalıklar ve kullanılan ilaçlar, menopoz, testosteron/östrojen dengesizlikleri osteoporoza yol açar."
BESLENME VE KEMİK SAĞLIĞI
Osteoporoz riskine karşı beslenme, stres ve egzersizin önemine ayrı bir vurgu yapan Yetener, "'Ne yiyorsan o’sun' ilkesi kemikler için de geçerlidir" dedi. Önerilerini ise şöyle sıraladı:
"Rafine karbonhidrat, şeker, paketli gıdalardan uzak durulmalı. Sebze, meyve, sağlıklı yağlar ve protein tüketilmeli. Kalsiyum/magnezyum ve sodyum/potasyum dengesi korunmalı. D vitamini ve K2 vitamini desteklenmeli. Kronik stres ve kortizol artışı, kemik yıkımını artırıyor, yapımını azaltıyor. O nedenle stres yönetimi kemik sağlığı için hayati önemdedir."
EGZERSİZİN ROLÜ
Yetener, fiziksel aktivite ile kemik ve kas sağlığı arasındaki güçlü bağa dikkat çekerek, egzersizin osteoporozun hem önlenmesinde hem de tedavisinde önemli olduğunu söyledi. Düzenli egzersiz yapanlarda osteoporozun daha az görüldüğünü kaydeden Yetener, şu bilgileri verdi:
"Dirence karşı yapılan egzersizler kemik yapımını uyarmak ve kas gücü açısından önemlidir. Egzersiz biçimi olarak hızlı hareketler (zıplamak), yavaş hareketlerden (yürümek gibi) daha uyarıcıdır. Öte yandan ağırlıkla ya da dirence karşı çalışmak, yüzmek ve bisiklete binmeye göre kemik yoğunluğunu daha fazla arttırır. Egzersizde amaç, sadece kemik yapımını uyarmak değil, aynı zamanda kas gücünü ve dengeyi geliştiren, duyu algısını güçlendiren egzersizlerle düşmelerin önlenmesi olmalıdır. Birçok çalışmada, yoga ve tai chi osteoporotik hastalarda klasik fizik egzersize alternatif olarak önerilmiş ve etkili olduğu bulunmuştur."
OSTEOPOROZDAN KORUNMAK İÇİN 7 ÖNERİ
Yetener, kemik sağlığını korumak için yapılması gerekenleri şu şekilde sıraladı:
"Bağırsak sağlığını koruyun
Paketli gıdalardan uzak durun, sağlıklı yağ ve renkli sebzeler tüketin.
Mikrobesin alımlarına ve aralarındaki dengeye özen gösterin
Alkali beslenin,
Düzenli egzersiz yapın,
Doktorunuz gerekli görürse biyoeşdeğer hormon tedavisiyle kemiklerinizi koruyun."