A
Admin
Yönetici
Yönetici
İrem Buse KIRKKAYALI - EGE TELGRAF/ Süngerle dakikalarca dövüşmeye son. Ilık buharla çözülmüş yağın üzerine sürülen nazik bir jel, kirleri kendi kendine yüzeye itiyor; koku yok, çizik yok, kol gücü yok. Mutfakta zaten olan malzemelerle 30 dakikada “yeni gibi” etki.
Sır önce fırının içini nazikçe yumuşatmakta. Boş ve soğuk fırına, ısıya dayanıklı bir tepsi içinde kaynar su ve birkaç limon dilimi yerleştirip 90 - 100 dereceye getirildiğinde içerisi 10 - 15 dakikada spaya dönüyor; buhar kurumuş yağı gevşetiyor, koku moleküllerini de bastırıyor. Kapak aralanıp ısı kapatıldıktan sonra iç yüzeyler el yakmayacak sıcaklığa düşünce, karbonat ve birkaç damla sıvı sabundan hazırlanan kremsi jel ince bir film halinde sürülüyor. Alkali jel yağ asitlerini sabunlaştırıyor; bu sayede kir, emülsiyon hâline gelip yüzeye kendi kendine yükseliyor. Birkaç dakika beklemenin ardından mikrofiber bezle tek hamlede alınan tabaka, ovma gerektirmeden sıyrılıyor; son olarak hafifçe seyreltilmiş sirke püskürtülünce karbonat kalıntısının dokusu nötrlenip cam parlaklığı geliyor.
Fırın duvarlarındaki kahverengi, yapışkan film; polimerleşmiş yağ, şeker ve proteinlerin pişme artığıdır. Buhar ısı ve nem sağlayıp yapışmayı zayıflatır. Karbonatın (sodyum bikarbonat) alkali reaksiyonu yağ asitlerini çözüp “kaygan sabun” benzeri bir ara tabaka oluşturur; deterjan kokusu olmadan, bez tek geçişte kiri alır. Sirkenin hafif asidi ise yalnızca karbonatı nötrleyip camsı parıltıyı açığa çıkarır; birbirine karıştırılmaz, sıralı kullanılır.
Cam kapağa buhar verildikten sonra jeli çok ince tabaka halinde sürmek, altına streç film örtüp 10 dakika beklemek kiri yumuşatır; streç kalktığında cam neredeyse kendini bırakır. Izgaralar için jel, ılık suyla ıslatılmış fırın tepsisinde birkaç dakika bekletilir; ardından yalnızca yumuşak süngerle silmek yeterlidir.
Isıtma sırasında fırın rezistanslarına, havalandırma deliklerine ve contalara jel kaçırmamaya özen gösterin; gazlı fırınlarda alev çevresine ürün sürmeyin. Sirkeyi ve karbonatı aynı anda karıştırmayın; etkilerini sırayla verin. Çamaşır suyu gibi klorlu ürünlerle hiçbir asidi yan yana getirmeyin, tehlikeli gaz çıkabilir. Taş tezgâha dökülürse hemen suyla silin; mermer-granitte asit lekesi kalabilir.
Önce buharla yumuşat, sonra alkali jelle çöz, en sonda nötrleyip parlat, hepsi bu. Fırın içi kimyasal kokmadan, sünger yıpratmadan tertemiz olur; üstelik malzeme masrafı da komik seviyede kalır. Bir kez bu akışı deneyince “ovma” fiilini sözlüğünüzden silebilirsiniz.
OVMADAN TEMİZLİK
Sır önce fırının içini nazikçe yumuşatmakta. Boş ve soğuk fırına, ısıya dayanıklı bir tepsi içinde kaynar su ve birkaç limon dilimi yerleştirip 90 - 100 dereceye getirildiğinde içerisi 10 - 15 dakikada spaya dönüyor; buhar kurumuş yağı gevşetiyor, koku moleküllerini de bastırıyor. Kapak aralanıp ısı kapatıldıktan sonra iç yüzeyler el yakmayacak sıcaklığa düşünce, karbonat ve birkaç damla sıvı sabundan hazırlanan kremsi jel ince bir film halinde sürülüyor. Alkali jel yağ asitlerini sabunlaştırıyor; bu sayede kir, emülsiyon hâline gelip yüzeye kendi kendine yükseliyor. Birkaç dakika beklemenin ardından mikrofiber bezle tek hamlede alınan tabaka, ovma gerektirmeden sıyrılıyor; son olarak hafifçe seyreltilmiş sirke püskürtülünce karbonat kalıntısının dokusu nötrlenip cam parlaklığı geliyor.
NEDEN İŞE YARIYOR?
Fırın duvarlarındaki kahverengi, yapışkan film; polimerleşmiş yağ, şeker ve proteinlerin pişme artığıdır. Buhar ısı ve nem sağlayıp yapışmayı zayıflatır. Karbonatın (sodyum bikarbonat) alkali reaksiyonu yağ asitlerini çözüp “kaygan sabun” benzeri bir ara tabaka oluşturur; deterjan kokusu olmadan, bez tek geçişte kiri alır. Sirkenin hafif asidi ise yalnızca karbonatı nötrleyip camsı parıltıyı açığa çıkarır; birbirine karıştırılmaz, sıralı kullanılır.
CAM KAPAK VE IZGARALAR İÇİN NAZİK HİLE
Cam kapağa buhar verildikten sonra jeli çok ince tabaka halinde sürmek, altına streç film örtüp 10 dakika beklemek kiri yumuşatır; streç kalktığında cam neredeyse kendini bırakır. Izgaralar için jel, ılık suyla ıslatılmış fırın tepsisinde birkaç dakika bekletilir; ardından yalnızca yumuşak süngerle silmek yeterlidir.
DİKKAT EDİLECEKLER
Isıtma sırasında fırın rezistanslarına, havalandırma deliklerine ve contalara jel kaçırmamaya özen gösterin; gazlı fırınlarda alev çevresine ürün sürmeyin. Sirkeyi ve karbonatı aynı anda karıştırmayın; etkilerini sırayla verin. Çamaşır suyu gibi klorlu ürünlerle hiçbir asidi yan yana getirmeyin, tehlikeli gaz çıkabilir. Taş tezgâha dökülürse hemen suyla silin; mermer-granitte asit lekesi kalabilir.
KOL GÜCÜNE GEREK YOK!
Önce buharla yumuşat, sonra alkali jelle çöz, en sonda nötrleyip parlat, hepsi bu. Fırın içi kimyasal kokmadan, sünger yıpratmadan tertemiz olur; üstelik malzeme masrafı da komik seviyede kalır. Bir kez bu akışı deneyince “ovma” fiilini sözlüğünüzden silebilirsiniz.